Door de verandering van het klimaat kunnen er vaker langere periodes van droogte voorkomen. De vraag naar zoet water neemt toe, omdat het steeds warmer wordt, het aantal inwoners groeit en er meer industrie bij komt die voor haar productieproces zoet water nodig heeft. We streven ernaar om meer water vast te houden in natte perioden, zodat we dit in droge perioden kunnen gebruiken. Zo verkleinen we onze afhankelijkheid van het IJsselmeer.
Ook door verzilting is er meer vraag naar zoet water. In de kustgebieden rond Delfzijl en het Lauwersmeer wordt het grondwater door langere periodes van droogte zouter. Met zoet water houden we het zoute water tegen en dringen we het terug. Door onderzoek te doen proberen we te voorspellen hoe de verzilting zich de komende tientallen jaren ontwikkelt, zodat we weten welke maatregelen we moeten nemen en op welke plaatsen. Door aanpassingen aan de zeesluizen proberen we daar het zoetwaterverlies zoveel mogelijk te beperken.
Drinkwater lijkt vanzelfsprekend. Toch staat de beschikbaarheid van voldoende schoondrinkwater steeds meer onder druk. De bevolking groeit, bedrijven gebruiken water en ook klimaatverandering heeft invloed op de beschikbaarheid van water. Daarom bereiden overheden en drinkwaterbedrijven zich voor op de toekomst.
Om ervoor te zorgen dat er ook in de toekomst voldoende drinkwater beschikbaar is, heeft het Rijk provincies gevraagd om zogenoemde Aanvullende Strategische Voorraden (ASV’s) aan te wijzen. Dit zijn de gebieden waar mogelijk in de toekomst drinkwater gewonnen kan worden.
In deze animatiefilm leggen we uit hoe we ons voorbereiden op meer vraag naar drinkwater.
Eind 2022 wees de provincie, op basis van uitgebreid vooronderzoek, vier gebieden aan die geschikt lijken als Aanvullende Strategische Voorraden (ASV's): Leek-Roden, Zuidoost-Groningen, Bellingwolde en Veendam. In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) beschrijft de provincie hoe de mogelijke effecten van deze ASV’s worden onderzocht in het milieueffectrapport (MER).
De NRD heeft van 12 juni tot en met 23 juli 2024 ter inzage gelegen. Hierop zijn 37 zienswijzen ingediend. Daarnaast heeft de Commissie voor de MER (milieu effect rapport) advies uitgebracht. Deze input is verwerkt in het advies over de reikwijdte en het detailniveau van het op te stellen MER.
U kunt de NRD, de Reactienota en het Advies van de Commissie voor de MER vinden op onze website of op officielebekendmakingen.nl.
In december 2024 hebben Gedeputeerde Staten het Advies Reikwijdte en Detailniveau (
PDF-bestand, 742 KB) vastgesteld. Dit vormt het kader voor het verdere onderzoek in het MER.
In 2025 is het plan-MER ( PDF-bestand, 30 MB) opgesteld. Op basis van de uitkomsten hiervan hebben Gedeputeerde Staten op 5 mei 2026 besloten de aanwijzing van vier ASV’s voor te bereiden: één ASV binnen elk van de eerder aangewezen zoekgebieden.
Het plan-MER zal te zijner tijd tegelijkertijd met de ontwerp-Provinciale Omgevingsverordening (POV) ter inzage gelegd. Tijdens deze periode kunnen belanghebbenden zienswijzen indienden op zowel het plan-MER als de ontwerp-POV. Vervolgens brengt de Commissie mer advies uit over het plan-MER, waarbij zij de ingediende zienswijzen betrekt. Met dit advies wordt de plan-MER procedure afgerond.
PDF-bestand, 663 KB)Aanvullende Strategische Voorraden (ASV's) zijn plekken waar mogelijk in de toekomst grondwater kan worden gewonnen voor de drinkwatervoorziening. De Rijksoverheid heeft alle provincies in Nederland de opdracht gegeven om ASV-gebieden aan te wijzen.
Als de groei van waterverbruik niet remt, zijn er in de toekomst meer bronnen voor drinkwater nodig dan we nu hebben. Het is goed mogelijk dat de vraag naar drinkwater ook de komende jaren doorzet door bevolkingsgroei, klimaatverandering en economische ontwikkelingen. Zo verbruiken we meer water door de aanhoudende droge zomers en zijn er steeds meer bedrijven die water nodig hebben. Het is belangrijk hier nu op in te spelen en aanwezige grondwatervoorraden in Groningen te beschermen voor mogelijke drinkwatervoorziening.
Niet alle gebieden zijn geschikt als ASV. Dat heeft te maken met de waterkwaliteit, aanwezigheid van een kleilaag (die dient als beschermlaag) en ook of het water goed uit de grond te krijgen is. De provincie wees op 13 december 2022 vier gebieden aan als zoekgebied: Leek-Roden, Zuidoost Groningen, Veendam en Bellingwolde. Deze vier gebieden bleken op basis van uitgebreid vooronderzoek het meest geschikt als potentiële ASV's.
Het aanwijzen van ASV’s is geen eenvoudig proces. De provincie investeert veel in gedegen onderzoek. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar de bodemopbouw en de beschikbaarheid van andere bronnen. Ook wordt gekeken of andere belangen, zoals die van de landbouw en natuur, op een slimme manier te combineren zijn met de drinkwatervoorziening.
De verwachting is dat de vraag naar drinkwater in Groningen met 25 procent toeneemt tot 2050. Om ons hierop voor te bereiden gaan we gebieden reserveren waar 12 miljoen kuub zoetgrondwater per jaar gewonnen kan worden.
We hebben vier zoekgebieden aangewezen. Dat is naar verwachting genoeg om aan de opgave van 12 miljoen kuub water per jaar te kunnen voldoen.
De provincie wijst Leek-Roden, Zuidoost Groningen, Veendam en Bellingwolde aan als zoekgebied. Op dit moment heeft de aanwijzing als zoekgebied nog geen gevolgen voor de inwoners of bedrijven. De aanwijzing betekent alleen dat we nader onderzoek doen naar de geschiktheid van het gebied voor grondwaterwinning.
Op het moment dat de provincie een gebied heeft aangewezen als ASV-gebied, heeft dit wél gevolgen voor inwoners en bedrijven. Vanaf dat moment is het gebied beschermd en gelden er regels om het grondwater zo schoon mogelijk te houden. Welke regels dat zijn is nu nog niet te zeggen. Dat hangt af van de omstandigheden in het gebied en de keuzes die gemaakt worden.
Provincie en Waterbedrijf Groningen informeren inwoners en ondernemers in het gebied op verschillende momenten over het ASV-proces. We realiseren ons dat de aanwijzing van ASV-gebieden gevoeligheden met zich meebrengt. Daarom bieden we inwoners en bedrijven de mogelijkheid om mee te denken over aandachtspunten. Ook krijgen zij op diverse momenten de gelegenheid om te reageren op de plannen. Bijvoorbeeld bij de terinzagelegging van het plan-MER en de Provinciale Omgevingsverordening.
Heeft u toch nog vragen over de ASV's? Dan kunt u contact opnemen met Cindy Groenewoud, beleidsmedewerker bij de provincie Groningen, via c.groenewoud@provinciegroningen.nl of 06-50040639.
