Windenergie op zee is elektriciteit die wordt opgewekt door windparken op zee. Een windpark bestaat uit meerdere windturbines die samen duurzame elektriciteit produceren. In Nederland liggen windparken op zee in de Noordzee. Daar waait het vaak harder en gelijkmatiger dan op land, waardoor windturbines veel elektriciteit kunnen opwekken. De relatief ondiepe Noordzee maakt het bovendien een geschikte locatie voor de aanleg van windparken.

Een windturbine bestaat uit een aantal onderdelen; een mast, rotorbladen en een generator. De wind laat de rotorbladen draaien. Deze beweging wordt in de turbine omgezet in elektriciteit. Vervolgens gaat de opgewekte stroom via kabels naar het vasteland.

Windenergie op zee maakt gebruik van wind, een natuurlijke bron die niet opraakt. Daarom is het een belangrijk onderdeel van de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame energie. Samen met bijvoorbeeld zonne-energie, waterstof en groen gas draagt windenergie op zee bij aan een energievoorziening die ook in de toekomst betrouwbaar en beschikbaar blijft.

We gebruiken steeds meer elektriciteit en hebben afspraken uit het Klimaatakkoord om fossiele brandstoffen af te bouwen. We verwarmen woningen en gebouwen steeds vaker zonder aardgas, rijden vaker elektrisch en gebruiken in bedrijven en de industrie steeds vaker duurzame energie. Daardoor groeit de vraag naar duurzame energie. Een deel van die elektriciteit wekken we op met zonne-energie en windenergie op land. Maar de ruimte voor nieuwe energieprojecten op land is beperkt. In Groningen kiezen we daarom voor een zorgvuldige balans tussen energie, landschap, natuur en leefomgeving. Daarom is ook windenergie op zee nodig.

Op de Noordzee is ruimte om grote windparken te bouwen die veel elektriciteit kunnen opwekken. Windenergie op zee is daarom belangrijk in de overstap van fossiele brandstoffen, zoals aardgas, naar toekomstige energiebronnen.

Windenergie op zee biedt ook kansen voor onze economie. De aanleg en het beheer van windparken zorgen voor innovatie, nieuwe bedrijvigheid en banen. Dat geldt ook voor Groningen, waar de aanwezige energie-infrastructuur en kennis bijdragen aan nieuwe economische activiteiten.

Tot slot draagt windenergie op zee bij aan een betrouwbare elektriciteitsvoorziening. Nederland wil minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en energie uit andere landen. Door meer duurzame energie zelf op te wekken, zorgen we voor een sterker energiesysteem dat ook in de toekomst goed werkt. Samen met andere duurzame energiebronnen, zoals waterstof, speelt windenergie op zee daarin een belangrijke rol.

Windparken op zee liggen in speciaal aangewezen windgebieden op de Noordzee. Bij het kiezen van die gebieden kijken overheden naar verschillende belangen. Bijvoorbeeld naar scheepvaart, visserij, natuur, defensie en de afstand tot de kust. Ook moet duidelijk zijn hoe de opgewekte stroom later aan land kan komen.

In Nederland liggen al windparken voor de kust van Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland en ten noorden van de Waddeneilanden. De komende jaren komen daar nieuwe windparken bij. Eén daarvan is windenergiegebied Doordewind. Dit windgebied ligt ten noorden van Schiermonnikoog, ongeveer 85 tot 95 kilometer uit de kust. 

Een windpark bestaat uit meerdere windturbines die samen elektriciteit opwekken. De stroom gaat eerst via kabels tussen de windturbines naar een platform op zee. Zo’n platform kun je zien als een soort ‘stopcontact op zee’. Daar wordt de stroom verzameld en klaargemaakt voor transport naar het vasteland. Daarna gaat de elektriciteit via kabels onder de zeebodem naar de kust. Dit netwerk van platforms en kabels heet het net op zee.

In het Programma Aansluiting Wind Op Zee (PAWOZ) Eemshaven zijn voor Noord-Nederland verschillende routes onderzocht om windenergie vanaf zee naar de Eemshaven te brengen. De provincie Groningen en andere regionale overheden hebben een voorkeur voor de toekomstbestendige Tunnelroute, omdat die ook ruimte kan bieden aan toekomstige kabels en leidingen. Voor Doordewind heeft het Rijk vooralsnog gekozen voor de Schiermonnikoog-Wantijroute. Deze route kan volgens het Rijk op tijd klaar zijn voor Doordewind. De Tunnelroute blijft wel in beeld voor toekomstige windparken op zee.

Het is de bedoeling dat de kabels straks lopen vanaf de Noordzee via Schiermonnikoog en de Waddenzee naar de kust. Daarna gaan ze onder het land verder naar de Eemshaven. TenneT werkt deze aansluiting verder uit in het project Net op Zee Doordewind.

In de Eemshaven wordt de stroom aangesloten op het landelijke elektriciteitsnet. Vanaf dat moment kan de elektriciteit worden gebruikt door huishoudens en bedrijven in Nederland. Een deel van de stroom kan ook direct worden gebruikt door bedrijven in de Eemshaven. 

Windenergie op zee levert duurzame elektriciteit op, maar heeft ook invloed op natuur en omgeving. Daarom onderzoekt TenneT welke effecten windparken en kabelverbindingen kunnen hebben. Daarbij kijken zij naar vogels, vissen, zeezoogdieren en andere dieren in en rond de Noordzee.

Ook de aansluiting van windparken op het vasteland vraagt om zorgvuldige keuzes. Voor Groningen gaat het bijvoorbeeld om ondergrondse kabelverbindingen door de Noordzee, de Waddenzee en over land naar de Eemshaven. Bij de keuze van locaties houdt TenneT rekening met natuurgebieden, scheepvaartroutes, visserij, landbouw en de leefomgeving. Zo is het door regionale samenwerking gelukt om een alternatieve route langs de zeedijk in het plan te krijgen, deze route biedt voordelen voor boeren en omgeving. 

De provincie vindt het belangrijk dat de aanlanding van windenergie op zee zorgvuldig gebeurt. Daarom maken we gebruik van de momenten waarop we kunnen meepraten over plannen en besluiten. We vragen inwoners dit ook te doen en zich goed te laten informeren. De provincie vindt het belangrijk dat er een goede balans is tussen duurzame energie, natuur en leefomgeving.

Windenergie op zee speelt een belangrijke rol in de toekomst van Groningen als energieregio. Daarom zet de provincie hier op in. De aanlanding van wind op zee is belangrijk voor de verdere ontwikkeling van de Eemshaven als energieknooppunt van Nederland. Hier komt een deel van de stroom uit toekomstige windparken op de Noordzee aan land. Dankzij de aanwezige energie-infrastructuur, de nabijheid van de industrie en de kennis en expertise in de regio is de Eemshaven een logische plek om deze duurzame energie verder te gebruiken, te verspreiden en nieuwe toepassingen te ontwikkelen. Daarmee sluit deze ontwikkeling ook aan bij de afspraken die de regio met het Rijk heeft gemaakt over de energievoorziening van de toekomst.

Windenergie op zee biedt kansen voor de economie en werkgelegenheid. De bouw en het beheer van windparken, de uitbreiding van energie-infrastructuur en de ontwikkeling van nieuwe technieken zorgen voor nieuwe bedrijvigheid, kennis en innovatie in onze regio.

Windenergie op zee is ook belangrijk voor de ontwikkeling van waterstof. Met elektriciteit uit windparken kan groene waterstof worden gemaakt. Deze waterstof kan worden gebruikt door de industrie en helpt bedrijven om minder afhankelijk te worden van aardgas. Groningen werkt samen met bedrijven en kennisinstellingen aan de verdere ontwikkeling van deze waterstofeconomie.

Zo draagt windenergie op zee niet alleen bij aan een toekomstbestendige energievoorziening van Nederland, maar ook aan een sterk en welvarend Groningen. De provincie ziet de combinatie van wind op zee, waterstof en energie-infrastructuur als een belangrijke kans voor brede welvaart, innovatie en economische ontwikkeling.

Meer informatie over Aansluiting windparken op zee met Eemshaven, programma PAWOZ