Just Transition Fund

Het Just Transition Fund (JTF), het 'fonds voor een rechtvaardige transitie', is een Europees fonds voor gebieden die het zwaarst worden getroffen door de overgang naar een groene economie. Hiermee wil de Europese Unie de sociaal-economische ongelijkheid verkleinen. Het JTF komt voort uit de Europese Green Deal, die moet zorgen voor een klimaatneutraal Europa in 2050. 

Er is nog geen financiering mogelijk vanuit het JTF. Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) gaat het JTF uitvoeren, naar verwachting is de openstelling eind 2022. Hieronder vindt u de veelgestelde vragen.

Voor de energietransitie zijn grote investeringen nodig. Vanwege het stopzetten van de gaswinning in Groningen en een noordelijke economische structuur die nu sterk afhankelijk is van fossiele grond- en brandstoffen, worden zo’n 20.000 banen in Noord-Nederland geraakt. Tegelijkertijd biedt de transitie ook kans op nieuwe banen en economische activiteiten. Het Noorden gaat met het JTF investeren in onder meer duurzame producten, processen, onderzoek, innovatie, scholing, én in de samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid.  

De sectoren die direct getroffen worden door het stoppen van de gaswinning zijn bijvoorbeeld de productie en distributie van handel in aardgas. Daarnaast heeft het veel impact op de industrie, met name de procesindustrie, een belangrijke banenmotor in Noord-Nederland. Ook zijn er de indirect getroffen sectoren, zoals de industriële dienstverleners en toeleveranciers van direct getroffen bedrijven.

Noord-Nederland heeft tot 2027 de tijd om 330 miljoen euro, van de EU, in te zetten om de economische en sociale gevolgen van de klimaattransitie op te vangen en te werken aan een groene economie die bijdraagt aan de brede welvaart, met nieuwe werkgelegenheid.

De provincie Groningen is samen met de gemeente Emmen de grootste van de zes regio's in ons land die aanspraak maken op het fonds. De andere regio's zijn IJmond, Groot-Rijnmond, Zeeland, West Noord-Brabant en Zuid-Limburg. Totaal is er 623 miljoen euro beschikbaar voor Nederland. Alle zes de JTF-regio's stellen een eigen regioplan op. Ministeries van Economische Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid bundelt dit tot een nationaal JTF-plan. 

Projecten kunnen gemiddeld genomen maximaal 50% subsidie krijgen vanuit het JTF. De cofinanciering kan zowel een publieke als private bijdrage zijn, maar geen financiering vanuit andere EU-fondsen. Verder heeft het Rijk als uitgangspunt meegegeven dat er een gelijke verdeling moet zijn tussen projecten die meer sociaal gericht zijn (arbeidsmarkt en onderwijs) en initiatieven die investeren in een groene economie. Ook geeft men in Brussel aan dat het fonds, vooral ten aanzien van de economische pijler, bedoeld is voor het midden- en keinbedrijf (mkb). Meer details komen in het uiteindelijke subsidieprogramma te staan. 

Het Rijk dient het nationale JTF-plan op 22 maart in bij de Europese Commissie ter beoordeling. Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) gaat het JTF uitvoeren, naar verwachting is de openstelling eind 2022. Dan wordt ook duidelijk welke activiteiten en initiatieven in aanmerking komen.

Het JTF-regioplan is opgesteld in samenwerking met verschillende organisaties en overheden in Noord-Nederland. De partners zijn: de provincies Groningen, Drenthe en Fryslân, de gemeente Emmen en de Arbeidsmarkttafel Noord-Nederland (een publieke samenwerking tussen de drie Noordelijke Arbeidsmarktregio’s, (de gemeente en UWV) en de drie noordelijke provincies).

Hebt u nog vragen?

Neem contact op via europeseprogrammas@provinciegroningen.nl