TNO helpt onderzoek Zwarte Wieken met sensoren, camera’s en radar

Onderzoeksorganisatie TNO verbreedt samen met energiebedrijf RWE, provincie Groningen en andere publieke en private partners het lopende onderzoek naar de effectiviteit van één zwarte wiek bij windturbines. Dat gebeurt door sensoren, camera’s en een radarsysteem in en rond te turbines te plaatsen. TNO onderzoekt met de diverse sensoren onder welke omstandigheden vogels tegen een windturbine aanvliegen en of het zwart schilderen van een van de drie turbinebladen (wieken) van een turbine effect heeft op het gedrag van de vogels. Het zwart verven van één van de drie turbinebladen van een windturbine kan mogelijk de zichtbaarheid van de wieken voor vogels verbeteren, waardoor ze deze beter ontwijken. Het onderzoek met de extra sensoren zal iets meer dan een jaar lopen.

Windmolen met zwarte wiek

Sensoren in wieken van turbine

Een jaar lang worden er in twee turbines sensoren en thermische camera’s geïnstalleerd. Een van de turbine heeft een zwarte wiek en de ander niet. De sensoren zitten binnen in elke wiek en registreren aan de hand van trillingen elke aanvaring. Met dit systeem wil TNO meer inzicht krijgen in het moment dat de vogel met een wiek in aanraking komt. In het systeem op de ongeverfde turbine worden ook microfoons toegevoegd om ook akoestisch vogels te detecteren. Om het vlieggedrag in de omgeving van de turbines in kaart te brengen wordt ook nog een speciale 3D vogelradar geïnstalleerd. Alle resultaten worden vergeleken met de metingen vanuit het onderzoek Zwarte Wiek, dat sinds eind 2021 loopt en waarvan de tussentijdse resultaten eind 2023 worden gepubliceerd.

Resultaten van belang voor windturbines op zee

Inmiddels is van zeven bestaande turbines van RWE in windpark Eemshaven, met een tiphoogte van 140 meter, één wiek zwart geverfd. In dit onderzoek wordt er met de hand geteld hoeveel vogels er mogelijk tegen een turbine zijn aangevlogen. Daarmee wordt beperkt inzicht verkregen in wanneer en hoe dit is gebeurd. Ook is er geen inzicht in eventuele verschillen in het gedrag van de vogels rond een turbine mét een zwarte wiek en een turbine zonder zo’n zwarte wiek. Het nieuwe onderzoek van TNO is er juist op gericht hier wel gegevens over te verzamelen en zo beter inzicht te krijgen in de effectiviteit van de zwarte wiek. De resultaten van de onderzoeken zijn ook belangrijk voor toekomstige windparken op zee waar handmatig meten/tellen niet mogelijk is.