De bever is het grootste knaagdier van Europa en is sinds enkele jaren terug in Groningen. Met zijn natuurlijke gedrag draagt de bever bij aan de ontwikkeling van natte natuur. Door het aanleggen van dammen en het graven van holen ontstaan nieuwe waterpartijen en leefgebieden voor andere planten en dieren.
Tegelijkertijd kan de aanwezigheid van de bever ook uitdagingen met zich meebrengen. Graafwerk in dijken en oevers kan risico’s opleveren voor de waterveiligheid en knaaggedrag kan lokaal schade veroorzaken aan bomen en oevers. Niet elk geknaag of elke dam is echter problematisch; in natuurgebieden wordt dit gedrag vaak juist gezien als een verrijking.
Bevers vervullen wereldwijd een bijzondere rol binnen ecosystemen. Ze worden ook wel ‘systeembouwers’ genoemd, omdat ze hun leefomgeving actief aanpassen. Andere diersoorten, zoals otters, ijsvogels, kikkers, insecten en vleermuizen, profiteren hiervan. Zo kunnen bevers bijdragen aan het versterken van de biodiversiteit.
Daarnaast spelen bevers een rol in het vasthouden van water in het landschap. Door hun dammen wordt water vertraagd afgevoerd en langer vastgehouden. Dat kan helpen om verdroging tegen te gaan en maakt sommige gebieden beter bestand tegen extreme weersomstandigheden.
Bevers waren door verlies van leefgebied en overbejaging bijna uitgestorven. Dankzij beschermingsmaatregelen en herintroducties gaat het inmiddels weer goed met de populatie in Noord-Nederland.
De bever is een wettelijk beschermde soort onder de Europese Habitatrichtlijn en de Omgevingswet. Dat betekent dat het verboden is om een bever te verstoren, vangen of doden zonder vergunning van de provincie.
Wanneer de aanwezigheid van een bever leidt tot risico’s of overlast, wordt eerst gekeken naar maatregelen om schade of gevaar te voorkomen of te beperken. Welke organisatie daarbij verantwoordelijk is, verschilt per locatie en situatie, bijvoorbeeld de provincie, een waterschap of een grondeigenaar.
Ingrijpen is alleen toegestaan in uitzonderlijke gevallen, zoals wanneer de waterveiligheid of de openbare veiligheid in het geding komt. Denk aan graafwerk in kwetsbare waterkeringen, spoortaluds of situaties met ongewenste wateropstuwing en kans op natschade. Ingrijpen gebeurt uitsluitend volgens het Beverbeheerplan en door gekwalificeerd personeel.
Heb je een bever gezien of sporen ontdekt, zoals knaagsporen, holen of een dam? Dan kun je dit melden bij de beverconsulent van de provincies Groningen en Drenthe via post@drenthe.nl of via www.waarneming.nl.
Samen met de provincie Drenthe en de waterschappen Hunze & Aa’s en Noorderzijlvest hebben we een beverbeheerplan opgesteld dat loopt tot 2028. Het doel is helder: een balans vinden tussen bescherming van de bevers en het waarborgen van waterveiligheid. In het plan staat hoe we omgaan met bevers in verschillende gebieden, welke maatregelen we nemen bij overlast en hoe we de populatie monitoren.
Niet overal in Groningen is ruimte voor bevers. Om waterveiligheid te garanderen, is in het beheerplan onze provincie ingedeeld in verschillende zones:
Per zone staat beschreven welke maatregelen mogelijk zijn en hoe wordt omgegaan met de aanwezigheid van bevers.