Op woensdag 17 juni 2026 vond in de recent gerestaureerde Kerk Overschild de kennissessie ‘Innovatie & verduurzaming in de praktijk’ plaats. Ruim zestig deelnemers uit de erfgoedsector, overheden, kennisinstellingen en de monumentenwereld kwamen samen om praktijkervaringen uit te wisselen over de verduurzaming van monumentaal erfgoed. Aan de hand van drie uiteenlopende praktijkvoorbeelden (Kerk Overschild, Villa Barmerhoek en Op Maarhuizen) werd duidelijk dat er niet één route is naar een toekomstbestendig monument. Elk project koos een eigen aanpak, waarbij innovatie een andere rol speelde.

Na een welkom door Maaike Creusen opende de provincie Groningen de bijeenkomst met een toelichting op het Erfgoedprogramma en de incidentele subsidieregeling waarmee de drie projecten zijn ondersteund. Daphne de Bruijn begeleidde de ochtend als dagvoorzitter en zorgde met scherpe vragen en ruimte voor interactie voor een levendige uitwisseling tussen de sprekers en de deelnemers.

Kerk Overschild, ook wel bekend als de ‘vijf-in-één kerk’, was het eerste praktijkvoorbeeld. Het project brengt herstel van aardbevingsschade, restauratie, bouwkundige versterking, verduurzaming en een nieuwe bestemming samen en laat daarmee zien hoe verschillende opgaven in één integrale aanpak kunnen worden gecombineerd. Jur Bekooy (Stichting Oude Groninger Kerken), Daniel van Huizen (Holstein Restauratie Architectuur) en Hans Klunder (B+E Adviseurs) namen de aanwezigen mee in de ambitieuze aanpak van het project. Zij gaven inzicht in de innovatieve technieken en installaties die zijn toegepast en lieten zien welke afwegingen daarbij zijn gemaakt om monumentale waarden en duurzaamheid zorgvuldig met elkaar te verbinden. Hun open verhaal over zowel de mogelijkheden als de uitdagingen bood de deelnemers waardevolle praktijkinzichten.

Villa Barmerhoek liet zien dat innovatie niet alleen in techniek schuilt. Jan Harm Eppinga (Het Groninger Landschap), Marcel Niemeijer (Onlanders) en Hilko Riepema (Holstein Restauratie Architectuur) lichtten toe hoe een vernieuwend samenwerkingsmodel en een Multi Criteria Analyse (MCA)-model hielpen om weloverwogen keuzes te maken waarin monumentale waarden, duurzaamheid en uitvoerbaarheid met elkaar in balans werden gebracht.

Op Maarhuizen bracht beide benaderingen samen. Robert Kuiper (Stichting Enne Jans Heerd), Haiko Meijer en Nina Schouwman (beiden van Onix Architecten) lieten zien hoe een integraal ontwerpproces, creatieve oplossingen en nauwe samenwerking leidden tot een verduurzamingsaanpak die ook binnen de kaders van de monumentenzorg mogelijk bleek.

Juist de samenhang tussen de drie projecten maakte de bijeenkomst bijzonder waardevol. Waar Kerk Overschild vooral liet zien wat technisch mogelijk is, bood Villa Barmerhoek inzicht in de kracht van innovatieve samenwerking. Op Maarhuizen bracht beide perspectieven samen. Daarmee kregen de deelnemers een breed beeld van de verschillende manieren waarop verduurzaming van monumenten kan worden aangepakt en welke lessen daaruit zijn te trekken voor toekomstige projecten.

Tijdens de gezamenlijke lunch werd de dialoog voortgezet en was er volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen en nieuwe contacten te leggen. De provincie Groningen kijkt terug op een geslaagde en inspirerende bijeenkomst waarin praktijkkennis, innovatie en samenwerking centraal stonden.

De provincie Groningen bedankt alle sprekers voor hun inspirerende bijdragen. Dankzij de inzet van Daphne de Bruijn, Daniel van Huizen, Jur Bekooy, Christiaan Velvis, Hans Klunder, Jan Harm Eppinga, Marcel Niemeijer, Hilko Riepema, Robert Kuiper, Haiko Meijer en Nina Schouwman kregen de deelnemers een rijk en genuanceerd beeld van de mogelijkheden om monumentaal erfgoed toekomstbestendig te maken. Hun bereidheid om praktijkervaringen, successen én leerpunten te delen, maakte deze kennissessie tot een waardevolle bron van kennis en inspiratie.