Wat is een referendum?

Een referendum is een volksraadpleging waarbij inwoners van de provincie Groningen kunnen laten weten of ze voor of tegen een voorstel zijn waarover Provinciale Staten nog een besluit moeten nemen. Een referendum is niet bindend. Dat betekent dat de uitslag niet automatisch leidt tot een ander besluit. 

De uitslag is een advies

De uitslag van het referendum is een advies aan Provinciale Staten. Dat betekent dat de leden van Provinciale Staten niet verplicht zijn om de uitslag te volgen. 

Wie mag een referendum aanvragen?

Een referendum kan worden aangevraagd door:

Waarover mag een referendum gaan?

Een referendum mag gaan over ontwerpbesluiten van Provinciale Staten. Dat zijn voorstellen waarover nog gestemd moet worden. 

Er zijn uitzonderingen. Er mag bijvoorbeeld géén referendum worden gehouden over:

Hoe vraagt u een referendum aan?

Een referendum aanvragen gebeurt in twee stappen. 

  • U dient het eerste verzoek in vóór de vergadering waarin het voorstel wordt besproken (minstens 6 uur van tevoren);
  • U voegt ondersteuningsverklaringen toe van minstens 2% van de kiesgerechtigde inwoners.
    Bijvoorbeeld: bij de Statenverkiezingen van maart 2023 waren dat 9256 mensen.  
    De ondersteuningsverklaringen moeten een handtekening bevatten, plus burgerservicenummer, naam, adres, woonplaats en geboortedatum;
  • U gebruikt het formulier van de griffier van Provinciale Staten (ook digitaal beschikbaar).

Als er genoeg steun is, gaat het verzoek naar de referendumcommissie. Die geeft binnen drie weken advies. 

  • U dient dit verzoek in binnen 8 weken nadat het eerste verzoek is goedgekeurd.
  • U voegt nieuwe ondersteuningsverklaringen toe van minstens 4% van de kiesgerechtigde inwoners. De eerdere verklaringen tellen niet mee. 

De ondersteuningsverklaringen worden gecontroleerd.

Als er genoeg geldige verklaringen zijn, gaat het verzoek opnieuw naar de referendumcommissie. De referendumcommissie geeft binnen drie weken advies. Daarna beslissen Provinciale Staten of het referendum doorgaat.

Wanneer is een verzoek geldig?

Een verzoek is geldig als:

  • Het op tijd is ingediend.
  • Er genoeg geldige ondersteuningsverklaringen zijn.

Geldige ondersteuningsverklaringen zijn: verklaringen met handtekening, burgerservicenummer, naam, adres, woonplaats, geboortedatum en de persoon is kiesgerechtigd voor de Provinciale Statenverkiezingen. 

Provinciale Staten mogen besluiten om géén referendum te houden, ook als aan alle voorwaarden is voldaan. Daarvoor is een meerderheid van twee derde van de stemmen nodig.

Wat doet de referendumcommissie?

De referendumcommissie is onafhankelijk en heeft onder meer als taak:

  • Adviseren over de vraag, de stemwijze, de datum en subsidies.
  • Toezicht houden op het proces en uitvoering.
  • Evalueren hoe het referendum is verlopen.

Samenstelling referendumcommissie

De referendumcommissie bestaat uit de volgende drie leden: 

  • De heer C.W.A.M. (Kees) Aarts
  • De heer S.A.J. (Solke) Munneke
  • De heer H.J. (Henk) Pijlman

Leden van Provinciale Staten en mensen die werken voor het provinciebestuur van Groningen mogen geen lid zijn van de commissie. De commissie krijgt ondersteuning van de griffie.

Wanneer wordt het referendum gehouden?

Het referendum vindt bij voorkeur binnen zes maanden plaats nadat is besloten dat het doorgaat. Provinciale Staten bepalen de datum.

Subsidie voor de debatactiviteiten

Na het besluit om een referendum te houden, kunnen groepen inwoners en organisaties (geen politieke partijen) subsidie aanvragen voor activiteiten die het publieke debat stimuleren. De maximale subsidie is €5.000.

Volledig overzicht regels

Alle regels over het aanvragen van een referendum staan in de referendumverordening. Daarin leest u wat u moet doen, welke voorwaarden er zijn en hoe het proces verloopt. 

U vindt de verordening via deze link.

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de Statengriffie. Wij helpen u graag verder. 

U kunt ons bereiken via: 

  • Telefoonnummer: 050-316 4458
  • E-mail: statengriffie@provinciegroningen.nl