Op Edama zitten tientallen bedrijven: van hoveniers en schilders tot een gezinshuis. De diversiteit is groot, maar de ambities zijn hetzelfde. Ondernemers willen verduurzamen, energie slimmer gebruiken en hun terrein groener en aantrekkelijker maken voor de toekomst. 

Van losse plannen naar gezamenlijke koers 

Het is moeilijk voor te stellen als je er nu rondloopt, maar jarenlang gebeurde er weinig op Edama als het ging om onderhoud. “Het terrein was onaantrekkelijk en slecht toegankelijk,” vertelt Ada. “Er was achterstallig onderhoud, wateroverlast en straten begonnen te verzakken.” Dat ging ten koste van de uitstraling en het gevoel van veiligheid. Het terrein werd steeds minder aantrekkelijk voor bezoekers en bedrijven, waardoor ook nieuwe bedrijven zich er minder wilden vestigen.

Ondernemers wilden vooruit, niet alleen met een opknapbeurt, maar ook op het gebied van verduurzaming. Maar waar begin je? En vooral: hoe pak je dat samen aan? Sommige ondernemers namen al stappen, anderen hadden plannen. “Iedereen had wel ambities,” zegt Ada, “maar die kwamen niet vanzelf bij elkaar.”

Eerste stappen: samen aan tafel

De omslag kwam toen Ada ervoor zorgde dat ondernemers met elkaar en andere betrokken partijen in gesprek gingen. Gemeente Het Hogeland was een van de initiatiefnemers van de herinrichting van het bedrijventerrein. Door elkaar te ontmoeten en ideeën te delen, kwam de samenwerking op gang. Losse plannen groeiden uit tot één gezamenlijk doel: het meest klimaatbestendige bedrijventerrein van Nederland worden.

Ook werd de vereniging Bedrijvenpark Edama opgericht, met Aaltje Bolhuis van hoveniersbedrijf De Wilde Appel als voorzitter. Sindsdien werken ondernemers actief samen aan vergroening en de toekomst van hun terrein.

Met steun van het Ondernemersfonds Het Hogeland werd een open dag georganiseerd die ondernemers, omwonenden en relaties bij elkaar bracht. Dat vergrootte het draagvlak voor de plannen. Een van de resultaten was een haalbaarheidsonderzoek naar een gezamenlijk laadplein, dat met steun van partijen zoals de Rabobank uitgevoerd kon worden. 

Samen werken aan vergroening en verduurzaming

De eerste resultaten zijn al zichtbaar. Het terrein heeft cameratoezicht en nieuwe verlichting en is nu veiliger en overzichtelijker.

Ondertussen zijn ondernemers bezig met verduurzamen van hun eigen bedrijf. Panden worden geïsoleerd, vaak met biobased (natuurlijke) materialen. Veel ondernemers stappen over op ledverlichting, zonnepanelen en een warmtepomp. Op verschillende plekken staan laadpalen. Er is meer oog voor natuurlijke materialen en groen, met houten hekken, veranda’s en beplanting.

Daarnaast liggen er plannen klaar om heel Edama te vergroenen. Denk aan waterdoorlatende bestrating, meer bomen en groene zones zoals een voedselbos en picknickplaatsen. Ook komt er een wandelroute voor werknemers en wordt gewerkt aan een gezamenlijk laadplein.

Doordat ondernemers elkaar vaker spreken, zien ze welke stappen anderen zetten en raken ze geïnspireerd. De voordelen van verduurzamen worden zichtbaar in de praktijk. “Het wordt niet alleen duurzamer,” zegt Ada, “maar ook een prettigere plek om te werken.”

Ondernemers die vooroplopen

Een van de ondernemers die de kansen van samenwerking en verduurzaming al vroeg zag, is Jeroen Boer. In 2023 nam hij het autodemontagebedrijf van zijn ouders over, met een duidelijke ambitie. “Ik wilde het anders doen,” vertelt hij. “Niet alleen inzetten op winst en klanttevredenheid, maar ook kijken naar duurzaamheid en de impact van mijn bedrijf op de omgeving.” Die visie is inmiddels zichtbaar in zijn bedrijf. De verlichting is vervangen door led, het pand is gasloos en materieel wordt waar mogelijk elektrisch, zoals een heftruck.  

Maar daar stopt het niet. Jeroen kijkt verder dan energiebesparing alleen en zet sterk in op hergebruik van materialen. Met een innovatieve sorteerkraan kan hij materialen nauwkeurig scheiden en opnieuw inzetten. “Recycling is niet simpelweg het platdrukken van een auto,” zegt hij. “We halen er juist zoveel mogelijk uit, van kunststoffen tot koper en aluminium, zodat het opnieuw gebruikt kan worden.” Daarmee laat hij zien hoe circulair ondernemen in de praktijk werkt en wat er mogelijk is binnen zijn sector. 

De kracht van samen 

Jeroen: “Vaak kijk je alleen naar verduurzaming van je eigen onderneming. Hoe kan ik verduurzamen en geld besparen? Maar ik merk dat samenwerken ervoor zorgt dat je je ook verantwoordelijk gaat voelen voor de ondernemers om je heen. Als je eenmaal bezig bent, ga je om je heen kijken wat je nog meer kunt verduurzamen”.  

Samenwerken kan ook gaan over inzicht in elkaars energiegebruik. Veel ondernemers wekken hun eigen energie op. Door vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen, zorg je er samen voor dat je het energienet minder belast.

Advies aan andere bedrijventerreinen

Het verhaal van Edama laat zien dat samenwerking het verschil maakt. Zowel Jeroen als Ada hebben een duidelijke boodschap: wacht niet af, maar ga in gesprek en zoek elkaar op. Door samen op te trekken, ontstaan nieuwe mogelijkheden. Vraag daarbij ook hulp aan de provincie en de gemeente. Zij kunnen helpen om overzicht te creëren, partijen te verbinden en stappen concreet te maken. Zo ontdek je wat er allemaal mogelijk is om te werken aan een toekomstbestendig bedrijf en bedrijventerrein.  

Ook aan de slag met verduurzamen? 

Of je nu individueel aan de slag wilt of samen met andere bedrijven op een bedrijventerrein: er zijn verschillende vormen van ondersteuning beschikbaar. Juist op bedrijventerreinen liggen kansen om samen stappen te zetten op het gebied van verduurzaming, vergroening en het delen van voorzieningen.

Door slim te investeren in energiebesparing kun je het energieverbruik van je bedrijfspand verlagen en ben je beter voorbereid op schommelende energieprijzen. De provincie Groningen biedt daarbij ondersteuning, van een eerste advies tot hulp bij financiering van duurzame investeringen.  

Meer informatie vind je op provinciegroningen.nl/verduurzamen