De Noordzee speelt een belangrijke rol in de duurzame energievoorziening van Nederland. Om windenergie en waterstof van zee naar land te brengen, zijn aanlandlocaties, kabels en leidingen nodig. Dit heeft invloed op de leefomgeving in de regio van het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee in Groningen en Fryslân. Daarom investeren het Rijk en regionale overheden samen in projecten die bijdragen aan een sterke natuur, een aantrekkelijke leefomgeving, de energietransitie en een toekomstbestendige regionale economie.
Om de klimaatdoelen uit de Klimaatwet te behalen, breidt Nederland windenergie op zee de komende jaren fors uit. De aanleg van kabels en leidingen voor windenergie op zee en, op termijn, waterstof is daarbij een grote opgave. Dit heeft gevolgen voor de leefomgeving in het wadden- en kustgebied van Groningen en Fryslân.
De regionale partners, bestaande uit de provincies Groningen en Fryslân, de gemeenten Het Hogeland, Eemsdelta, Westerkwartier, Schiermonnikoog, Ameland en Noardeast-Fryslân, Waterschap Noorderzijlvest en Wetterskip Fryslân, onderschrijven het belang van de energietransitie en de rol van windenergie op zee. Samen met het Rijk werken zij aan deze opgave.
Tegelijkertijd vragen deze ontwikkelingen iets van de natuur, het landschap, de landbouw en de leefomgeving. Daarom hebben het Rijk en de regionale partners afspraken gemaakt over extra investeringen in het gebied. Deze investeringen geven de regio een extra impuls en komen bovenop wettelijke compensatie. De partners tekenden hiervoor in december 2025 een bestuursakkoord met het Rijk. (
PDF-bestand, 203 KB)
De noordelijke regio ontvangt in totaal 124 miljoen euro uit het Klimaatfonds van het Rijk en het Herstel- en Veerkrachtplan van de EU voor projecten die bijdragen aan:
Het bedrag is verdeeld over twee delen gebiedsinvesteringen (tranches van 50 en 49 miljoen euro) en in totaal 25 miljoen voor de aanpak van natuur en verzilting.
Het Rijk en de regionale partners hebben afspraken gemaakt over de verdeling en besteding van de beschikbare budgetten. Deze afspraken uit het bestuursakkoord zijn verder uitgewerkt in regioplannen. Hierin staat ook hoe gemeenten en waterschappen het geld inzetten voor lokale en regionale projecten.
De provincie Groningen is regiokassier en aanspreekpunt voor het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). De provincie beheert het budget en verstrekt dit in de vorm van subsidies aan de regionale partners. De regiopartners werken samen aan de uitvoering van projecten in de regio.
Voor de eerste tranche is 50 miljoen euro beschikbaar. De gemeenten Het Hogeland, Eemsdelta en Schiermonnikoog zetten dit geld in voor projecten die bijdragen aan een sterke leefomgeving, natuur, regionale economie en de energietransitie. In het regioplan staat beschreven wat de plannen zijn.
De eerste projecten zijn inmiddels gestart, kijk voor meer informatie op de website van de gemeenten: Schiermonnikoog Buitenkans, Het Hogeland Eemshaven+ en Eemdelta.
Voor natuur in de Waddenzee is 18 miljoen euro beschikbaar. Met dit geld investeren de partners in een sterk en toekomstbestendig Waddenecosysteem. Het geld wordt onder meer ingezet voor natuurherstel, bescherming van vogelsoorten, herstel van zoet-zoutovergangen en onderzoek naar de effecten van klimaatverandering. Dit sluit aan bij de doelen van de Agenda voor het Waddengebied 2050.
Voor de tweede tranche is 49 miljoen euro beschikbaar voor projecten die de regio versterken.
De gemeenten Ameland, Het Hogeland, Noardeast-Fryslân, Schiermonnikoog en Westerkwartier ontvangen ieder 5 miljoen euro voor projecten die bijdragen aan een sterke en toekomstbestendige leefomgeving.
Voor het Lauwersmeergebied en Lauwersoog is 19,1 miljoen euro beschikbaar voor projecten die de regionale ontwikkeling versterken op het gebied van natuur, landbouw, economie, energie en water. Van het budget is 14,1 miljoen euro bestemd voor het Lauwersmeergebied en 5 miljoen euro voor projecten in het havengebied van Lauwersoog.
Voor Schiermonnikoog is 2 miljoen euro beschikbaar voor natuurversterkende projecten in en rond Nationaal Park Schiermonnikoog.
Voor de aanpak van verzilting in de kuststrook van Het Hogeland is 5 miljoen euro beschikbaar. Waterschap Noorderzijlvest beheert dit budget en werkt samen met de gemeente Het Hogeland aan de verdere uitwerking van projecten. Deze projecten dragen bij aan een toekomstbestendige landbouw, voldoende beschikbaarheid van zoet water en een klimaatbestendige inrichting van het gebied.
Ontvangers van financiering vanuit de Europese Unie en de Rijksoverheid zijn verplicht om te voldoen aan online en offline zichtbaarheidseisen.
Gefinancierd door de Europese Unie en Rijksoverheid.
