Henk Helmantel

In 1970 werd Henk Helmantel (Westeremden, 1945) lid van De Ploeg en zou dit voor een periode van bijna vijftien jaar blijven. Bekender dan dit lidmaatschap zijn echter zijn stillevens en kerkinterieurs die in een techniek geschilderd zijn, zoals kunstenaars dat in de zeventiende eeuw deden.

Helmantels liefde voor de oude meesters kwam na de Academie Minerva tot uiting in zijn verlangen om op een ambachtelijke wijze te gaan schilderen: een tijdrovende manier van werken, waarbij de olieverf heel dun, en laag over laag aangebracht wordt. Ook Sneeuwlandschap met drie bomen is zo tot stand gekomen. Als basis gebruikt de kunstenaar masoniet, een watervast hardboard waarop een onderlaag van gesso komt, een verfstof op waterbasis. De eerste opzet volgt de potloodschets en is zeer transparant. Vervolgens wordt voor de accenten een pasteuze verflaag aangebracht, meestal met brede penselen van varkenshaar, maar ook wel met het schildersmes. In de derde, soms vierde laag wordt de opbouw uitgewerkt met details, diepte, licht en schaduw. Een doorzichtige kleurlaag, glacis genaamd, betekent de voltooiing van een arbeidsintensief proces.

Schiderij van Henk Helmantel
Sneeuwlandschap met drie bomen, 1976 - olieverf/ma

Dit schilderij van Henk Helmantel is in opdracht van de provincie Groningen vervaardigd, op een moment dat besloten was de Culturele Prijs af te schaffen. Het provinciaal bestuur had de kunstenaar te kennen gegeven dat het kunstwerk het Groninger landschap als onderwerp zou moeten hebben. Helmantel, die later vooral veel stillevens en kerkinterieurs zou maken, schilderde op dat moment ook landschappen.
De kunstenaar koos voor deze opdracht een zeer persoonlijke, historische locatie uit in zijn geboorteplaats Westeremden: het wierdedorp waar hij nog steeds woont en werkt. Zijn ouders hadden er vroeger een kwekerij die de naam Nimmerdor droeg.
De door Helmantel geschilderde plek is vrij exact te traceren. De bomen - witbladpopulieren of grauwe abelen - stonden aan de luwtekant van de boerderij de Bottemaheerd in Westeremden. De boerderij staat er nog, maar de bomen zijn, op één gehalveerd exemplaar na, gesneuveld.
Sneeuwlandschap met drie bomen verfraaide ooit de wand van de kamer van de commisaris van de koningin.