Woelen in plaats van ploegen

20 mei 2016

De afgelopen tijd heb ik ondernemers bezocht die in de intensieve veehouderij actief zijn. Deze week voegde ik daar een afspraak bij het gemengde familiebedrijf van Annechien ten Have in Beerta aan toe.

Ten Have-Mellema combineert akkerbouw met een varkenshouderij en heeft zo een bijna gesloten kringloop. Het bedrijf wil met een nieuw concept uitbreiden, dat meer vierkante meters per varken oplevert en een product in het schap dat drie sterren mag dragen.

Het bedrijf kan een voorbeeldfunctie vervullen in de slag die de provincie wil maken naar een meer duurzame intensieve veehouderij. De intensieve veehouderij in Groningen krijgt tot 2019 de tijd om stappen te zetten. De provincie wil hen daarbij helpen, bijvoorbeeld via financiële steun. Hoe deze hulp en andere vormen van beleid eruit komen te zien, bekijken we de komende tijd samen met LTO Noord.

De plannen van Mellema-Ten Have zitten dicht bij biologisch boeren aan. Die stap past echter niet in de huidige bedrijfsvoering, vandaar dat het bedrijf kiest voor een driesterrenopzet. Daarmee gaat het aan de bovenkant van de consumentenmarkt zitten met een stukje duurder, maar kwalitatief ook beter (lupine)varkensvlees. De smaak moet de consument verleiden tot herhaalaankoop.

Het is fantastisch om te zien hoe ondernemers met hart en ziel werken aan hun bedrijf. Datzelfde gevoel had ik deze donderdag, toen ik op bezoek was bij BioWad. Dat is een groep biologische boeren aan de rand van de Waddenzee die onderling kennis en ervaringen uitwisselt.

Op de SPNA-proefboerderij in Munnekezijl is BioWad een belangrijke motor voor allerlei proeven in de biologische akkerbouw. Deze boerderij van 100 hectare is voor de helft gangbaar, op de andere helft wordt biologisch gewerkt.

De grond wordt al zeven jaar niet geploegd, alleen nu en dan gewoeld. De BioWad-boeren die ik sprak, lieten zien wat het effect daarvan is. Een goede bodem zorgt voor mooie en goede producten, was hun les. Daar hoef je dan verder niets aan te doen, dat wil zeggen geen kunstmest of spuiten of zo. Een van de BioWadboeren, die in 2008 overschakelde van gangbaar naar biologisch, gaf toe dat dit hem in de eerste jaren zelf ook verbaasde.

Wie woelt maar niet ploegt, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek op Munnekezijl, krijgt een bodem met een goede fosfaat- en nitraathuishouding. Bovendien blijkt in de praktijk dat het water na een langdurige regenperiode sneller opgenomen wordt. Van uitspoeling is geen sprake. Kijk, daar word ik als gedeputeerde water nou weer erg blij van!

Ik heb de indruk dat het met de teelt van biologische producten wel goed zit. Waar de ondernemers tegenaan lopen, is een ander facet van het ondernemen. Hoe zorg je voor een goede afzet, liefst zo dicht mogelijk bij je in de buurt? Een interessante vraag, waar we de komende tijd beslist op gaan broeden. 

Varkens bij het boerenbedrijf Ten Have-Mellema in Beerta
Varkens bij het boerenbedrijf Ten Have-Mellema in Beerta