Gemeentefinanciën

Gemeenten financieel gezond houden

De provincie moet erop toezien dat alle gemeenten in Groningen er financieel gezond voor staan. Dit is een wettelijke taak die is vastgelegd in de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen. Een gemeente is zelf verantwoordelijk voor een gezond financieel beleid en beheer. We laten gemeenten deze eigen verantwoordelijkheid, maar we reageren alert op risico's die uit de hand kunnen lopen. Zo dragen wij eraan bij dat gemeenten hun taken goed blijven uitvoeren.

Gemeenschappelijke regelingen

Behalve het financieel toezicht op de gemeenten houden wij ook toezicht ook op de gemeenschappelijke regelingen tussen gemeenten in onze provincie. Dat zijn samenwerkingsverbanden waarin gemeenten afspraken maken over het samen uitvoeren van een of meer gemeentelijke taken, zoals de brandweer of de sociale dienst. Overigens is toezicht niet hetzelfde als controle. Daarvoor zijn andere instanties aangewezen, zoals accountants en rekenkamers.

Repressief toezicht

Bij financieel toezicht worden de termen repressief en preventief gebruikt. Repressief toezicht betekent dat wij de gemeente op afstand volgen. Gemeenten die hun zaken goed voor elkaar hebben vallen onder repressief toezicht. De begroting of meerjarenraming is in evenwicht of er is een overschot. Bij repressief toezicht hebben de begroting en begrotingswijzigingen van een gemeente rechtskracht zonder onze goedkeuring.

Preventief toezicht

We stellen preventief toezicht in wanneer een gemeente een tekort op haar begroting heeft en we niet verwachten dat het financiële evenwicht binnen de periode van de meerjarenraming zal herstellen. Zo'n situatie is een uitzondering. Preventief toezicht houdt in dat de gemeente haar begroting en begrotingswijzigingen voor goedkeuring aan ons voor moet leggen. Zolang wij geen goedkeuring hebben gegeven mag een gemeente zonder onze toestemming geen verplichtingen aangaan. We gaan altijd eerst in overleg met een gemeente voordat we preventief toezicht instellen.

Artikel 12

Wanneer een gemeente in de financiële problemen raakt kan ze een beroep doen op een uitkering uit het gemeentefonds via artikel 12 van de Financiële-verhoudingswet. De gemeente krijgt dan een artikel 12 status. De provincie en het Rijk gaan zich op dat moment meer bemoeien met het financiële beleid van de gemeente. Een artikel 12 gemeente staat in feite onder curatele.

Beoordeling

Om te kunnen beoordelen hoe de Groninger gemeenten er financieel voorstaan vragen wij gemeenten ieder jaar een informatieformulier in te vullen. We kijken naar:

  • het begrotingsevenwicht (begroting en meerjarenraming);
  • de kwaliteit van de begroting;
  • het rekeningresultaat;
  • het weerstandsvermogen, waarbij een gemeente voldoende reserves moet hebben om eventuele klappen op te kunnen vangen;
  • de toepassing van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), dat bepaalt dat de structuur van de begroting voldoende helder moet zijn;
  • aanvullende informatie van de gemeente, zoals beleidsnota's, voor- en najaarsnota en managementsrapportages.

Downloads