Krimpcongres 'De kracht van verbinding'

Op donderdag 31 oktober 2019 bent u van harte welkom op het Krimpcongres van het ministerie van BZK en de provincie Groningen: 'De kracht van verbinding'. U kunt vanaf 10.00 uur in de Martinikerk terecht, om 10.45 uur starten we echt. Dan zullen Michel Huisman (kunstenaar en bedenker van het Maankwartier), Dirk Bruinsma (artistiek leider PeerGrouP) en Bettina Bock (hoogleraar leefbaarheid en bevolkingsdaling) ons meenemen in hun visie op de Kracht van verbinding. Om 12.45 uur gaan we op excursie naar de Groningse Krimpregio’s. U kunt dan ter plekke de regionale aanpak voor voorzieningen, wonen & energie, zorg, en of onderwijs & arbeidsmarkt ervaren. U kunt kiezen uit één van de 7 excursies. U wordt geïnspireerd maar ook uw eigen ervaringen zullen een waardevolle aanvulling zijn! Om 16.15 uur zijn we weer terug in de Martinikerk voor de plenaire afsluiting en borrel.

Zeven excursies

U kunt zich nu inschrijven voor één van de zeven excursies:

In Muntendam staat men aan de vooravond van een gebiedsgerichte aanpak. De krimp is er wellicht minder groot dan elders in de regio, toch ligt er een forse opgave in de kwaliteit van de woningvoorraad. De uitdaging ligt in het verduurzamen van de particuliere woningvoorraad. Een ingewikkelde opgave, omdat het veel bewoners ontbreekt aan investeringsmogelijkheden en de behoefte aan energiebesparing daarom juist des te groter is.

Verduurzamen van particulier bezit

In verschillende dorpen in Oost-Groningen werkt het programmabureau RWLP (Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan) al aan het verduurzamen van particulier bezit. Verlaging van de woonlasten is daarbij een belangrijke drijfveer. Oost-Groningen kent de hoogste woonquote van Nederland, wat veroorzaakt wordt door het gemiddeld lage inkomen in deze regio. In eerdere pilots in Pekela, Vlagtwedde en recentelijk in Musselkanaal heeft het RWLP ervaring opgedaan met verduurzaming in heel verschillende buurten; verschillende woningtypes, verschillende drijfveren van bewoners en vooral een verschillende beurs. De lessen die ze hieruit leerde, wil het RWLP toepassen in het nog op te stellen projectplan voor Muntendam. Tijdens de excursie door Muntendam bekijken we de woningen waar het projectplan zich op richt en delen de projectleiders hun ervaringen. Daarna gaan ze samen met u aan de slag met de grootste uitdaging: verduurzamen bij inwoners met een smallere beurs.

Aanmelden

Hoe gaat een dorp in tijden van krimp uit van haar eigen kracht? Om het dorp leefbaar te houden namen inwoners van het Noord-Groningse Ulrum in 2010 het heft in eigen handen. Belangrijke credo's daarbij waren: met eigen mensen en met eigen energie. Ooit was Ulrum een welvarend dorp met talrijke voorzieningen. Ulrum kreeg, meer nog dan menig ander dorp in de omgeving, te maken met dalende inwonertallen en een forse afname van voorzieningen en openbare functies.

Ondersteuning uit hele land

Sinds 2010 is Project Ulrum 2034 actief, de zoektocht was en is: hoe blijft het dorp ondanks verlies van voorzieningen leefbaar. Dorpsbewoners kregen ondersteuning kregen van tal van professionals uit het hele land.  Ook overheden (gemeente en provincie) en de woningbouwvereniging werkten hier volop aan mee. Dit bijzondere proces trok in de loop van de jaren veel publiciteit, zowel lokaal als landelijk.

Regie bij inwoners

Het unieke van het project is dat de overheden de regie overdroegen naar de inwoners. Juist vanwege dit experimentele karakter kende de provincie Groningen in 2013 een subsidie van € 1.500.000 toe. De inwoners voerden in samenwerking met andere partijen deelprojecten uit die zich richtten op zowel de sociale als de fysieke infrastructuur. Duurzaamheid stond bij de meeste deelprojecten hoog in het vaandel. Denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van de woningvoorraad en het ontwikkelen van een nieuwe vorm van noaberschap om lokale zorg anders te organiseren 
Nieuwsgierig geworden naar het bijzondere verhaal van Ulrum? Wij vertellen u graag ons verhaal en laten u het zien met voorbeelden uit de praktijk. En wij vragen u om kritisch met ons mee te denken. Want: Hoe houd je dit soort projecten in leven? Kun je dit vertalen naar andere dorpen? Hoe zorg je dat de dorpsbewoners, vrijwilligers, professionals en overheden betrokken en enthousiast blijven?

Denk mee

Nieuwsgierig geworden naar het bijzondere verhaal van Ulrum? Wij vertellen u graag ons verhaal en laten u het ook middels praktijkvoorbeelden zien. En wij vragen u om kritisch met ons mee te denken. Want: Hoe houd je dit soort projecten in leven? Kun je dit vertalen naar andere dorpen? Hoe zorg je dat de dorpsbewoners, vrijwilligers, professionals en overheden betrokken en enthousiast blijven?

Aanmelden

Het maritieme karakter van de historische havenstad Delfzijl ging verloren bij de grootschalige industrialisering in de tweede helft van de vorige eeuw. Toen werd de haveningang gesloten en verplaatst van het stadscentrum naar het eind van het Zeehavenkanaal, vijf kilometer verderop. De stapsgewijs verhoogde zeedijk scheidde de stad steeds meer van het vroegere stadsstrand en van de Waddenzee. Daarnaast staat en stond voor grote uitdagingen als gevolg van bevolkingsdaling. 

Actieplan Centrum en Marconi Buitendijks

Met vereende krachten worden die uitdagingen aangepakt, waarbij noodzakelijke ingrepen worden benut om de ruimtelijke kwaliteit van Delfzijl te verbeteren. Via het Actieplan Centrum en Marconi Buitendijks wordt aan de transformatie van de Havenstad gewerkt waarbij het centrum zelf en de kust letterlijk opnieuw en beter onderling verbonden wordt. De zeedijk is niet langer een harde scheiding tussen land en zee, maar legt juist een verbinding tussen stad en wad. 

Denk mee

De ontwikkeling van de Havenstad en kustzone is nu in volle gang. U kunt zelf de transformatie van deze gebieden aanschouwen. Echter ook na afronding van deze projecten is het werk nog niet gedaan, de gemeente Delfzijl vraagt u dan ook met haar mee te denken hoe de toekomstige uitdagingen aan te pakken. 

Aanmelden

De Tirrel is een uniek project in Winsum. Hier komen primair onderwijs, ouderenzorg, sport en cultuur samen onder één dak. En dat gaat verder dan alleen het delen van een gebouw. In de Tirrel verbindt onze toekomstige generatie zich duurzaam met de ouderen ('kleuters tegen kwalen' in het kwadraat!). De Tirrel wordt een gebouw waar kinderen zich ontwikkelen, kwetsbare ouderen wonen of revalideren en waar sport, cultuur en ontspanning elkaar ontmoeten: een oud ideaalbeeld in een moderne jas. De wisselwerking is uniek en leidde tot onze visie: Jij doet ertoe! Met als kernwaarden: ontmoeten, verbinden en verrijken.

Eendrachtige samenwerking

De afgelopen twee jaren hebben de initiatiefnemers (zorginstelling De Hoven, twee schoolbesturen en gemeente Het Hogeland) eendrachtig samengewerkt om deze ambitie te verwezenlijken. Dat was niet gemakkelijk. Je kunt wel een ambitie hebben, maar als die ambitie bijzonder is en in Nederland zijn weerga nauwelijks kent, dan vergt het veel van iedereen om dat voor elkaar te krijgen. Dat lukt alleen als je elkaar vertrouwen geeft en alle organisaties zich écht en duurzaam aan elkaar verbinden. 

Inspiratie

Benieuwd naar het verhaal van de Tirrel? Stap dan in de bus naar Winsum. We inspireren u graag door te vertellen over de kracht van onze verbinding. Daarnaast roepen we uw hulp in. Onze ambities zijn hoog. In Nederland is geen enkel ander referentieproject. Daarom laten wij ons op onze beurt ook graag door uw ideeën inspireren.
Welke projecten of activiteiten zou u voor ogen hebben om de verbinding, ontmoeting en verrijking tussen de doelgroepen duurzaam levend te maken in de Tirrel? Hoe zorgen we in de praktijk van alle dag dat bestuurders over de grenzen van de eigen organisatie heen stappen, dat alle partijen aan elkaar verbonden blijven en dat de ontworpen cultuur van de Tirrel ook daadwerkelijk in stand blijft?

Aanmelden

Winschoten heeft een ambitieus en innovatief programma voor de binnenstad dat al jarenlang samen met bedrijven en bewoners wordt ontwikkeld. De gemeente Oldambt nodigt u uit om kennis te maken met de innovatieve manier waarop in Winschoten binnenstad beleid bijdraagt aan krimpbeleid: 

  • Ondernemers dragen meer dan € 1.000.000 bij aan de verbetering van de binnenstad.
  • De leegstandverordening is effectief ingezet om leegstand te bestrijden.
  • In de versnellingskamer krijgen stukken binnenstad een aanpak gericht op kwaliteitsverbetering en aanpak van leegstand. 

De gecombineerde aanpak zorgt voor versterking van de stedelijke voorzieningen. De nauwe samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en bewoners draagt bij aan het succes.

Wandeling door binnenstad Winschoten

Tijdens deze excursie maakt u een wandeling door de binnenstad van Winschoten met mensen van de gemeente en ondernemers. Daarnaast wordt u uitgenodigd mee te denken in een creatieve sessie om samen te werken aan nieuwe ideeën voor een nog beter centrum van Winschoten.  De resultaten worden aangeboden aan de gemeente, ondernemers en inwoners. 

Aanmelden

De afgelopen jaren is in Pekela hard gewerkt aan een toekomstbestendig centrum. Het winkelcentrum is compacter gemaakt en de openbare ruimte is aangepakt. Toch ligt er nog een flinke opgave, met name in de woningvoorraad. Het programmabureau van de regionale samenwerking in Oost-Groningen (Regionale Woon- en Leefbaarheidsplan Oost-Groningen (RWLP) neemt u mee naar het centrum van Oude Pekela.

Gebiedsgerichte aanpak

Wij laten u zien welke opgave er nog ligt in het centrum van Oude Pekela. Vervolgens gaan we samen aan de slag met het maken van een gebiedsgerichte aanpak. U wordt uitgedaagd om met de instrumenten van de menukaart van het RWLP Oost-Groningen aan de slag te gaan en een plan te maken voor de transformatie naar een toekomstbestendige woningvoorraad. Van een strategische blik op de toekomst tot praktische uitvoering. De projectleiders helpen mee  en vertellen graag over hun ervaringen uit de dagelijkse praktijk.

Aanmelden

Op het Groninger platteland zoeken steeds meer bewoners zelf een passend antwoord op de veranderingen in de zorg en het ‘langer zelfstandig thuis wonen’. Ruim 120 dorpen hebben hun krachten gebundeld in een eigen netwerk, Zorgzame Dorpen Groningen. Samen wisselen de dorpen kennis, ideeën en ervaring uit over hoe zorg voor elkaar in de dorpen goed op te pakken.  

De Dorpsondersteuner van zorgzaam dorp Onderdendam

Een nieuwe ontwikkeling is de Dorpsondersteuner. Een persoon die voor het dorp, hét vertrouwde gezicht en aanspreekpunt is voor bewoners met hulpvragen en deze kan koppelen aan vrijwilligers die hulp kunnen bieden, óf aan een professionele organisatie die hulp biedt. De Dorpsondersteuner is een initiatief van dorpen zelf. 
Sinds enkele maanden heeft Onderdendam een eigen Dorpsondersteuner. Actief rond zorg, maar ook ondersteunt ze andere vrijwilligersgroepen. Ze werkt in opdracht van Dorpshuis Zijlvesterhoek. Dit dorpshuis wordt geheel door vrijwilligers gerund en is de spil van alle initiatieven en activiteiten die belangrijk zijn voor het Onderdendam van nu. 
Bezoek het dorpshuis van Onderdendam, wandel en vaar door dit prachtige dorp. Hoor hoe ze in dit dorp samen zoeken naar nieuwe zorgzame oplossingen. En denk mee over de volgende vraag: "Er zijn in diverse Groninger dorpen de afgelopen tijd pilots gestart over de opzet en verbetering van onderlinge zorg (dorpszorg).  Blijkt de aanpak succesvol te zijn, dan is de ervaring dat het lastig is om dit structureel te maken en duurzaam in te bedden. Hoe kunnen dorpen incidentele pilots omvormen naar een structurele aanpak?"

Aanmelden