Vraag en antwoord

Heeft u vragen over de gemeentelijke herindeling? Misschien staat uw vraag in onze lijst met veelgestelde vragen.

Gemeentelijke herindeling

  • Wat is een herindelingsontwerp?

    Een herindelingsontwerp geeft een procesmatige en inhoudelijke onderbouwing van de voorgestelde herindeling. Ook geeft het antwoord op de vraag of het voorstel voldoet aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling en een aantal aanvullende provinciale criteria. Het is bedoeld als basis voor het herindelingsadvies van de provincie aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

    De gemeente legt het herindelingsontwerp acht weken ter inzage en burgers kunnen hier hun zienswijze op indienen.

  • Wat is een herindelingsadvies?

    Het herindelingsontwerp leidt tot een herindelingsadvies van de gemeente of van de provincie aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In het advies staat ook een inhoudelijke reactie op de zienswijzen op het herindelingsontwerp en aanpassingen die op basis van de zienswijzen zijn doorgevoerd. Als de minister en het kabinet dit advies overnemen komt er een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer. De minister en het kabinet zullen het advies in elk geval toetsen aan draagvlak, interne samenhang/dorps- en kernenbeleid, bestuurskracht, evenwichtige regionale verhoudingen en duurzaamheid.

  • Waarom wil de provincie dat gemeenten gaan herindelen?

    De Groninger gemeenten en de provincie staan voor forse economische, maatschappelijke en bestuurlijke opgaven. Sinds 2006 zijn gemeenten en provincie in gesprek over hoe het bestuur in de provincie Groningen is georganiseerd. In de periode 2008-2012 bleek uit onderzoek dat gemeenten op dit moment of in de nabije toekomst die opgaven onvoldoende kunnen uitvoeren. Er zijn sterkere, grotere gemeenten voor nodig. Daarom is de provincie samen met de Groninger Gemeenten een proces gestart om een modern openbaar bestuur te organiseren.

  • Waarom is de provincie betrokken bij gemeentelijke herindeling?

    Het uitgangspunt is dat gemeenten in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor de versterking van het lokale bestuur. De provincie vindt echter wel dat er wat moet gebeuren om te zorgen voor sterkere gemeenten die (nu en in de toekomst) de opgaven die op hen afkomen aankunnen. Na het advies van de visitatiecommissie Bestuurlijke toekomst Groningen (commissie Jansen) zijn de Groninger gemeenten aan de slag gegaan met het advies.

  • Wie neemt het uiteindelijke besluit over de nieuwe gemeentelijke indeling?

    Gemeentelijke herindeling vindt plaats op basis van een wet. Het uiteindelijke besluit wordt genomen door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer door in te stemmen met een wetsvoorstel.

  • Wat is de Wet arhi?

    In de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) is geregeld hoe gemeenten, de provincie en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een herindelingsvoorstel kunnen voorbereiden en welke regels daarvoor gelden.

  • Wat is een Arhi-procedure?

    Dit is de procedure om een herindelingsadvies voor te bereiden. Een herindelingsadvies is een voorstel aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om een wetsvoorstel tot gemeentelijke herindeling te maken om deze in te dienen bij de Tweede Kamer. Zowel gemeenten als de provincie kunnen het initiatief nemen om een herindelingsadvies aan de minister uit te brengen. Gemeenten en de provincie kunnen niet tegelijk een Arhi-procedure volgen. Dit om te voorkomen dat er twee herindelingsadviezen - een van gemeenten en een van de provincie - bij de minister worden ingediend.

  • Wat is een 'open overleg'?

    Gedeputeerde Staten van de provincie kunnen de colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten uitnodigen om overleg te voeren. Dit overleg wordt het open overleg genoemd en is de start van een provinciale Arhi-procedure. Doel van het open overleg is dat de provincie wil verkennen of er genoeg draagvlak is bij gemeenten voor een herindeling, en zo ja: voor welke herindelingsvarianten. De wettelijke termijn voor het open overleg is zes maanden. Het open overleg kan verschillende uitkomsten hebben en heeft daarom een ‘open’ karakter. De gesprekken zelf zijn - totdat het ontwerp-advies door Gedeputeerde Staten wordt vastgesteld - vertrouwelijk. De gespreksverslagen worden opgenomen als bijlage bij het ontwerp-advies.

  • Wat zijn de gevolgen van herindeling voor de inwoners?

    Het is moeilijk hier in het algemeen iets over te zeggen. De gemeenten worden groter, zowel wat betreft het aantal inwoners als geografisch. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeenten om inwoners te informeren en te betrekken bij het herindelingsproces. Het is belangrijk dat gemeenten goed weten wat inwoners belangrijk vinden voor de nieuwe gemeenten. In een latere fase gaan de gemeenten een gezamenlijke toekomstagenda maken. Ook daarin komen zaken aan bod die gemeenten en hun inwoners belangrijk vinden, willen aanpakken en goed willen organiseren. Het advies van de commissie Bestuurlijke toekomst (commissie Jansen), vraagt nadrukkelijk aandacht voor het betrekken van inwoners bij de (vorming van de nieuwe) gemeenten en de provincie wil gemeenten, als zij dat willen, daar graag bij ondersteunen.

Hieronder komt een aantal deskundigen aan het woord over de betekenis van een gemeentelijke herindeling. Ze gaan in op het fusieproces, de afstand tussen burger en bestuur en de gevolgen voor de dienstverlening: