Vraag en antwoord

Bij kavelruil ruilen grondeigenaren onderling kavels om een betere (landbouwkundige) bedrijfsstructuur te krijgen. De grond kan zo dichterbij de boerderij komen te liggen of beter aaneengesloten worden. Ook is het mogelijk om via kavelruil grond vrij te maken voor de inrichting van natuurgebieden of de aanleg van recreatieve paden.

We respecteren dit, maar proberen wel met hen in gesprek te komen en waar mogelijk tot samenwerking te komen.

Er is sprake van vrijwilligheid. Mogelijke gevolgen en mogelijkheden kunnen zijn: grondaan- en verkoop, het ruilen van gronden, bedrijfsverplaatsing, verbetering van de bedrijfsstructuur en de waterhuishouding, meedoen aan natuurbeheer of nieuwe kansen voor aanvullende inkomsten.

De uitvoering vindt plaats op vrijwillige basis. We proberen natuurlijk de plannen zo aantrekkelijk mogelijk te maken, zodat iedereen mee wil werken.

Een schetsschuit is een werkvorm om plannen te maken. Samen met vormgevers en betrokkenen wordt via kaarten en schetsen bedacht hoe het plan eruit moet komen te zien. Dit kan zover gaan dat aan het einde van de bijeenkomst een compleet plan met begroting is opgesteld.

De gebiedscommissie is hier niet voor. De provincie heeft gereageerd richting TENNET, omdat de aanleg van de nieuwe verbinding - in het geval zij bovengronds wordt aangelegd - een grote impact heeft op het Groninger landschap, waaronder een deel van het Reitdiepgebied. Helaas is een leiding onder de grond of door zee niet mogelijk. Wel heeft de provincie de eis gesteld dat er maar één lijn komt. TENNET gebruikt hiervoor een nieuw type mast waar twee lijnen aan kunnen zitten.

Omdat er toen genoeg weidevogels waren. Verstoring had veel minder invloed. De populaties staan nu veel meer onder druk.

Deze grond kan ingezet worden om boeren te helpen bij uitruil uit de Ecologische Hoofdstructuur of om landbouwstructuurverbetering mogelijk te maken of om recreatieve paden te realiseren.

Dat is nu nog niet te zeggen. Grondaankoop kan rechtstreeks binnen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) plaatsvinden. Het kan ook voorkomen dat een boer meer grond aanbiedt. Deze grond kan weer gebruikt worden voor bijvoorbeeld landbouwstructuurverbetering.

Voor het tracé van de provinciale weg N361 is grond aangekocht. Verder is het mogelijk dat de gemeente grond aankoopt.

Grond wordt aangekocht tegen de landbouwkundige waarde.

Ja.

De Ecologische Hoofdstructuur moet in 2018 gereed zijn. We streven er echter naar om de Ecologische Hoofdstructuur in het zuidelijke deel voor 2010 uit te voeren en voor het middendeel voor 2013.

In eerste instantie op zodanige aankoop dat grotere eenheden ontstaan (eventueel met aanvullende kavelruilen). Later concentreren we ons op de ontbrekende schakels.

Voorlopig niets. Met de inrichting zal daarmee rekening moeten worden gehouden. Dit kan betekenen dat er de eerste tijd niet ingericht kan gaan worden. Het kan ook betekenen dat we de grond inrichten rondom de nog niet verworven gronden.

Ja.

Die is inmiddels klaar.

Nee, het is ook mogelijk om grond aan te kopen buiten de grenzen van de Ecologische Hoofdstructuur. Deze grond kan als ruilgrond gebruikt worden voor boeren uit de Ecologische Hoofdstructuur of om de landbouwkundige structuur te verbeteren.

Nee, er kan ook buiten het gebied grond aangekocht worden. Alleen moet dan wel van tevoren duidelijk zijn hoe deze grond ten goede kan komen aan de doelstellingen van het plan van de gebiedscommissie.

Kavelruil, bedrijfsverplaatsing en programma beheer.

Nee, tenzij tegen 2018 blijkt dat noodzakelijke gronden voor realisering van de Ecologische Hoofdstructuur niet verworven zijn. Dan kan de provincie alsnog besluiten over te gaan tot onteigening. Het is echter niet de bedoeling om het zover te laten komen. Samen met de betrokken partijen en in overleg met de grondeigenaren doen we er alles aan om de plannen zonder onteigening te realiseren.

Het besluit over de weg is inmiddels genomen. Er is besloten niet verder te gaan met het tracé dat door het Reitdiepgebied loopt.

Onze afdeling Wegenbouw heeft het bedrijf Everts aangekocht. Wellicht dat er mogelijkheden zijn om via kavelruil plannen van de gebiedscommissie in het gebied te ondersteunen, waaronder de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur. Hierover zal onderlinge afstemming worden gezocht.

We brengen eerst alle ideeën in beeld en gaan dan kijken wat wel en niet te realiseren is. De wil van grondeigenaren om mee te werken is hierbij van groot belang, evenals de financiën. Maar ook de mogelijke negatieve effecten voor andere functies worden in beeld gebracht. Zo vindt een afweging plaats.

Als er wensen zijn, gaan we kijken of die te realiseren zijn. Ook hier kunnen afwegingen van de belangen van andere functies aan de orde zijn, is medewerking van grondeigenaren vereist en moet het te financieren en in de toekomst te beheren zijn.

Het gaat nog om voorstellen en ideeën. De alternatieven zijn niet hard vastgelegd. Paden kunnen verlegd worden. Alles gaat op vrijwillige basis.

Er is een regeling met een vergoeding van 50 eurocent per strekkende meter. Voor bepaalde paden zal aankoop geschikter zijn. Voor andere paden zoals dorpsommetjes is een gedoogconstructie met de grondeigenaar geschikt.
Landschapsbeheer is bezig met een regeling voor aansprakelijkheid. Alles is op vrijwillige basis. Zegt iemand nee, dan wordt naar een alternatief gezocht.

Het kan van alles worden: schelpenpaadjes of gewoon gras. Dat ligt ook aan de grondeigenaar.

De gebiedscommissie zal dit onderzoeken.

Op dit moment is nog geen definitieve selectie gemaakt. Een aantal maatregelen zal prioriteit krijgen. Vervolgens zal in het uitvoeringsprogramma de financiering worden aangegeven. We gaan pas zaken met grondeigenaren doen, als we zicht op financiering hebben. Inmiddels is een aantal maatregelen financieel gedekt.

Na overleg met en akkoord van benodigde grondeigenaren worden deze eenvoudig en half- of onverhard uitgevoerd. Dit hangt ook af van wat de grondeigenaar wil.

Na akkoord van benodigde grondeigenaren wordt dit pad onverhard uitgevoerd.

Bij het bezoekerscentrum worden de weidevogels nauwgezet gevolgd en zo nodig grijpen we in.

Er is gekeken naar verstoring van weidevogels en wintergasten, bestaande wegen die gemeden moesten worden. De gebiedscommissie gaat dit opnieuw onderzoeken.

De commissie neemt dit mee in de planvorming.

De gebiedscommissie streeft naar restauratie in 2012. Het waterschap geeft aan hoge prioriteit aan restauratie te geven.

Dit is een goed idee. De gebiedscommissie zal zich hierover buigen. De uiteindelijke beslissing en uitvoering liggen bij de gemeente.

Recreatief medegebruik is afhankelijk van medewerking van de eigenaar. Er is financiële onzekerheid op dit moment. Echter, waar afspraken worden gemaakt, wordt ook financiering geregeld. Voor een aantal dorpsommetjes en het Pieterpad is financiering beschikbaar.

Reservaten krijgen/hebben de bestemming 'natuur'. Beheergebieden houden de bestemming 'landbouw'. De vergoedingen verschillen hierdoor. Het Rijk heeft een aankoopplicht in de reservaten en niet in de beheergebieden. In de beheergebieden kan iedere grondeigenaar een overeenkomst afsluiten, in de reservaten is dat afhankelijk van de toekomstig aangewezen beheerder. In het Reitdiepdal is 750 hectare reservaat en 650 hectare beheergebied aangewezen.

Het belangrijkste natuurdoel is 'weidevogels'. Broed- en foerageergebieden voor de weidevogels staan centraal. In de beheersgebieden zijn er naast weidevogelbeheer ook mogelijkheden voor vegetatieontwikkeling in slootkanten en langs perceelranden.

Ja, in de beheersgebieden kunnen beheersovereenkomsten afgesloten worden voor agrarisch natuurbeheer, conform de doelen uit het gebiedsplan en de regelgeving van het Programma Beheer. In de natuurgebieden is een verdeling gemaakt voor het toekomstige beheer tussen particulieren/grondeigenaren en terreinbeherende instanties. Overigens schakelen terreinbeherende instanties vaak ook weer anderen in bij het beheer van hun terreinen. Het is de bedoeling van de gebiedscommissie om te komen tot een integraal beheerplan van het gebied.

Het Groninger Landschap is bezig met het opstellen van een beheervisie voor het reservaat. Ook de Stichting Duurzame landbouw Stad en Ommeland denkt na over het beheer. Uiteindelijk moet dit tot een gezamenlijk beheerplan leiden. Ook in het inrichtingsplan wordt uitgewerkt hoe we het beheer van het gebied willen gaan waarborgen.

Het Groninger Landschap geeft grond uit in pacht. Voor individuele gevallen is het niet te zeggen hoe dat in de toekomst gaat worden, daarover beslist de Stichting Het Groninger Landschap. Als onderdeel van het op te stellen integrale beheerplan zullen ook afspraken worden gemaakt tussen de Stichting Het Groninger Landschap en de Agrarische Natuurvereniging over samenwerkingsvormen, inclusief mogelijkheden voor verpachting.

Onder voorwaarden is dit mogelijk.

Dit heeft te maken met maatschappelijke ontwikkelingen en wensen. Het gaat hierbij zowel om ontwikkelingen in de landbouwsector (verdere intensivering) als om een toegenomen bewustzijn voor het natuurbelang (Ecologische Hoofdstructuur, weidevogelbeheer).

Op dit moment is onzeker of hier geld voor beschikbaar komt.

Het huidige winterpeil in de omgeving van het Selwerderdiep is –0,93 m NAP. Aan de oostkant (Koningslaagte) geldt een ander winterpeil, te weten –1,32 m NAP.

Het huidige peil is erg laag en levert niet de goede omstandigheden op voor de weidevogels. Een hoger peil is van belang voor de weidevogels om die in staat te stellen met hun snavels hun voedsel uit de bodem te halen. Overigens zijn er veel boeren die ’s zomers zelf zorgen voor een hoger waterpeil om verdroging tegen te gaan.

We gaan nog door met proberen gronden te verwerven. Mocht bij de uitvoering van de werkzaamheden blijken dat dit niet gelukt is, dan nemen we maatregelen om te zorgen dat de betreffende gronden geen hinder ondervinden van de peilverhoging.

Muggen zitten in stilstaand water en plasdrasgebieden. Deze oppervlaktes worden niet veel groter in de zomer. Vooral in de winter komt er meer water, maar daar worden op de muggenstand weinig effecten verwacht.

Er wordt een inlaatgemaal bij het Reitdiep gebouwd met een verdeelwerk. Hierdoor is het mogelijk om de landbouwgebieden ook in de zomer van water te voorzien.

Ja, het is de bedoeling om de ontwikkeling van het peil te volgen om ook in de praktijk te kunnen beoordelen of er ongewenste effecten optreden en wat het effect is op de te realiseren natuurdoelen. Overwogen wordt om eventueel peilbuizen te plaatsen.

Omleiding van hoogwatersloten of plaatsing van dammen op een zodanige plaats dat de gronden die 'niet meedoen' geen last ondervinden.

Er is gerekend met de peilen die door het waterschap worden gehandhaafd. Uit de praktijk (Koningslaagte) is bekend dat de verhoging van de waterstand in de sloot weinig effect heeft op de grondwaterstanden. Als mensen gedetailleerd willen weten hoe de berekeningen tot stand zijn gekomen, kan hiervoor een aparte afspraak worden gemaakt.

Het waterbeheersingsplan voor het zuidelijk deel is inmiddels uitgevoerd. Dit is conform de wettelijke procedures verlopen.

De maatregelen kunnen worden uitgevoerd op het oude waterpeil. Pas als het peilbesluit genomen is, wordt het waterpeil opgezet. Door lokaal water vast te houden treden in werkelijkheid hogere peilen op dan het streefpeil van het waterschap.

In het inrichtingsplan is in het noordelijk deel in een paar peilvakken verlaging van het landbouwpeil voorzien. Peilen in het natuurgebied worden alleen verhoogd als er waterhuishoudkundige eenheden kunnen worden ingericht. De landbouw mag hier geen hinder van ondervinden.

Het waterschap maakt een berekening op basis van een normentabel. Deze is gebaseerd op de bodemkaart en de agrarische weidefunctie. Dit is een theoretisch model. Zeker in kleigebieden kan een gebied dat volgens berekening te droog is, in werkelijkheid nog voldoende nat zijn.

In het al ingerichte gebied Paddepoel in het zuidelijk deel van het Reitdiepgebied is sprake van een regengestuurd systeem. De waterstanden in het natuurgebied lopen op tot het niveau van de stuw, daarboven stroomt het water af. De hoogte van de stuw bepaalt het maximale peil.

Hiermee kan voorkomen worden dat het gebied wintergasten aantrekt, die in de omringende landbouwgebieden gaan foerageren. De gebiedscommissie gaat dit onderzoeken. Een risico van deze benadering is dat de waterstanden niet voldoende hoog oplopen als er een droge winter is.

Het valt niet uit te sluitend dat wat goed is voor de weidevogels, minder gunstig kan zijn voor andere (dier-)soorten. Het weidevogelbelang staat in de natuur in het Reitdiepgebied voorop. Weidevogelnatuur betekent dat het agrarisch landschap grotendeels in stand blijft. Beheer is heel belangrijk. Daarom mogen de gronden ook weer niet té nat worden. Het gaat om vochtige weidevogelgraslanden.

Voor de inrichting van de natuurgebieden en voor landbouwstructuurverbetering was geld uit het Investeringsfonds Landelijk Gebied (ILG) beschikbaar. In verband met rijksbezuinigingen is er momenteel geen geld. Het Groninger Landschap heeft voor het plan 'Laat het Reitdiep weer stromen' een bijdrage van de Nationale Postcodeloterij ontvangen. Voor recreatie en landschap zijn middelen beschikbaar in het Programma Landelijk Gebied. Ook gemeenten, het waterschap en de Regiovisie Groningen-Assen stellen geld beschikbaar. Bovendien kan nog gekeken worden of er Europese subsidies kunnen worden ingezet.

Via de subsidieregelingen binnen het Investeringsfonds Landelijk Gebied en het Programma Landelijk Gebied en met bijdragen van provincie, gemeenten en/of waterschap.

De gebiedscommissie Reitdiepdal stelt allereerst het plan vast. Maar als er financiële verplichtingen of beleidsmatige consequenties aan het plan verbonden zijn, moeten de publieke partijen en maatschappelijke organisaties eveneens goedkeuring van hun eigen bestuur vragen.

Dat weten we nog niet. De financiering hangt samen met de doelen die gehaald worden. Aan de realisatie van de doelen zijn kosten gekoppeld (normkosten) en zo wordt bepaald hoeveel geld er beschikbaar kan zijn. Voor eventueel aanvullende financiering kan gekeken worden naar bijdragen van belanghebbende partijen of andere subsidiebronnen.

Dat is over het geheel genomen niet te zeggen. Dit wordt per onderdeel bepaald. In veel gevallen zullen Rijk en provincie een deel van de kosten betalen en wordt vervolgens gekeken naar de partijen die belang hebben bij de uitvoering. In het inrichtingsplan komt een begroting van de kosten te staan en wordt een verdeling van de kosten over de verschillende partijen aangegeven.

Die begint zo snel mogelijk na de informatiebijeenkomsten en zal waarschijnlijk het hele volgende jaar duren.

Begin april 2011.

Om het planvormingsproces de ruimte te geven, is geen harde deadline vastgesteld.