Werkbezoek aan Vietnam
Als voorzitter van de Lepra Stichting vorige week een werkbezoek gebracht aan Vietnam. Kennissen vragen: 'Bestaat Lepra dan nog steeds?' Zelf ben ik nu ruim drie jaar voorzitter van Lepra Stichting Nederland en ondanks mijn 13 jaar ervaring bij Novib/Oxfam en 8 jaar in het Europees parlement heb ik nooit echt specifiek leprapatiënten of leprakolonie in de praktijk bezocht. Die kans heb ik nu gekregen.
Twintig jaar geleden werden in Vietnam per jaar zo'n 3.500 nieuwe gevallen ontdekt, nu nog zo'n 400 en het loopt nog steeds terug. Dat komt door het samenspel van specifieke deskundigheid en tijdig ontdekken via de gezondheidsdiensten die regionaal, lokaal en in de gemeenschap goed zijn georganiseerd. Bij ontdekking zeer langdurige controle. Dus een groot succes, maar er zijn nog wel zo'n 15.000 leprapatiënten die dusdanig gehandicapt zijn (klompvoet, oogaandoening, geamputeerde arm of been) dat ze revalidatie steun en hulpmiddelen nodig hebben.
Ik ontmoet in Hanoi en Saigon de leiding van de gezondheidsdiensten. Zie hoe de Lepra Stichting met deskundigheid hen helpt tot op het hoogste niveau de mensen te bereiken. Ik bezoek in de provincies over landwegen en de MeKon Rivier gezondheidsposten, leprakolonies, schoen- en prothesewerkplaatsen. Ik zie veel innovatieve oplossingen, die ook in rijstvelden kunnen werken.
De eerste ontmoetingen vooral met de klauwhanden of geamputeerden, op de chirurgieafdeling of op revalidatie werkplaats is confronterend. Maar stap voor stap in gesprek met de patiënten en de artsen krijg ik beter inzicht in de aard van de ziekte, de problemen van sociaal isolement door stigma (een visboer kan zijn vis alleen tegen gereduceerde prijs op de markt kwijt).
Toch is Vietnam hoopgevend. Er is enorme inzet op alle niveaus lepra aan te pakken en nu komt er ook meer ruimte om via Microkredieten de gehandicapten weer een eigen activiteit te laten beginnen. Ik zie tot slot een succesvolle familie die met rijst tortilla's, varkens en kippen succesvolle leningen heeft afgesloten en terugbetaald. Bij een andere boer is de familie zelfs zo succesvol dat ze nu een vervolglening bij de bank hebben.
Deze voorbeelden en de publieke educatie maken vergeleken met 20 jaar geleden een enorm verschil. Het stigma is er nog steeds (angst voor besmetting, de afzichtelijkheid van de wonden, zweren) maar door de succesvolle vroege ontdekking, en de succesvolle revalidaties is er een positiever beeld. Door zelf met de nieuwe gevallen de procedure door te lopen, door mensen thuis te bezoeken, door oogkliniek en workshops te bezoeken, door in enkele grote leprakolonies te verblijven, wordt lepra iets reëels voor me. Minder afschuwwekkend, soms heel erg triest, maar hier in Vietnam door de positieve resultaten ook hoopvol.
